|
Urgencz (uzb. cyr. Урганч) to miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, położone na lewym brzegu słynnej doliny Amu-Darii, blisko granicy z Turkmenistanem. Główny ośrodek administracyjny wilajetu chorezmijskiego liczy 145 tys. mieszkańców (2021). Miasto ma nietypową historię; Stary Urgencz bowiem zniknął z mapy świata w XVI-tym wieku w wyniku braku wody spowodowanym naturalną zmianą biegu Amu-Darii. Po czym, za sprawą Rosjan powrócił na mapę świata w połowie XIX-tego wieku (wciąż w oddaleniu od rzeki, nad sztucznym Kanałem Shawat). Rosjanie wybudowali nowe miasto w stylu radzieckiego modernizmu, a wzornictwo dekoracyjne wielu budynków nawiązuje do uprawianej w Dolinie Amu-Darii bawełny.
Ze względu na wspomniane niedobory wody i kontynentalny klimat warunki przyrodnicze są tu bardzo niesprzyjające do życia. Zasoby wodne są niemal w pełni zależne od życiodajnej rzeki, gdyż roczna suma opadów wynosi około 123mm (to jedna piąta tego co średnio spada w Polsce). W letnie dni temperatury regularnie osiągają powyżej 40 stopni Celsjusza, zimą schodzą zaś poniżej zera. Na północ od Urgenczu rozciąga się pustynia Kyzuł-Kum, a na południe turkmeńska pustynia Kara-Kum.
|